Honorowi Obywatele Radomia – Józef Piłsudski

 

5 grudnia o 13.00 w Publicznej Szkole Podstawowej nr 32 w Radomiu, przy ulicy Prospera Jarzyńskiego 3 otwarty zostanie kolejny odcinek mobilnej wystawy edukacyjnej z cyklu Honorowi Obywatele Miasta Radomia poświęcony postaci patrona tej placówki – Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu. Data zdarzenia nie jest przypadkowa, bo 5 grudnia to dzień urodzin Piłsudskiego, obchodzony rokrocznie jako święto szkoły. Tworzenie wystaw o honorowych radomianach zainicjował wiosną 2011 r. Wiceprezydent Ryszard Fałek. Stroną wykonawczą wystaw zajmuje się Łaźnia-RKŚTiG.


JÓZEF KLEMENS PIŁSUDSKI 1867 - 1935, Nazywany "Marszałkiem", "Komendantem" lub "Dziadkiem". Polski polityk i wojskowy, działacz niepodległościowy, Marszałek Polski, Naczelnik Państwa, dwukrotny premier, twórca tzw. rządów sanacji. Już za życia stał się postacią legendarną, symbolem odrodzenia Polski po latach niewoli. Kilkakrotnie bywał w Radomiu.
W okresie poprzedzającym I wojnę światową był czołowym politykiem orientacji planującej odzyskanie przez Polskę niepodległości w oparciu o Austro-Węgry. W sierpniu 1914 r. zainspirował powstanie w Królestwie Polskim konspiracyjnej formacji Polska Organizacja Wojskowa (POW), której został komendantem. Po wybuchu I wojny światowej utworzył z członków związków i drużyn strzeleckich Pierwszą Kompanię Kadrową. Z czasem została ona rozwinięta w Legiony Polskie.
W pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości Polska zmuszona była toczyć ciężkie walki o granice, zwłaszcza na wschodzie. W działaniach tych, Józef Piłsudski, jako Naczelnik Państwa i Wódz Naczelny Wojska Polskiego, a od marca 1920 r. także Marszałek Polski, odgrywał kluczową rolę. Dążył do utworzenia pomiędzy Polską a Rosją kordonu państw sprzymierzonych z Polską (program federacyjny).
Kierowany przez Piłsudskiego zamach majowy (12-15 maja 1926 roku) doprowadził do ustąpienia prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i premiera Wincentego Witosa. Zdobywszy władzę, Józef Piłsudski wdrożył oparte na wojsku i swoich zwolennikach rządy autorytarne zwane sanacją (łac. uzdrowienie).
11 marca 1924 r. Józefowi Piłsudskiemu nadany został tytuł Honorowego Obywatela Radomia. W tym samym miesiącu Zarząd Związku Legionistów zwrócił się do Rady Miejskiej z prośbą o przyznanie placu na radomskim rynku pod budowę pomnika Czynu Legionistów. 11 sierpnia 1924 r. komitet z Michałem Tadeuszem „Brzękiem” Osińskim na czele, przygotował uroczystość wkopania kamienia węgielnego pod pomnik, z udziałem zaproszonego Piłsudskiego. Miała to być również okazja do wręczenia przyznanego wiosną tytułu Honorowego Obywatela Radomia.
10 sierpnia 1930 r. odbywał się w Radomiu IX Zjazd Legionistów, który zorganizował Komitet Obywatelski. Na zjeździe obecni byli między innymi: Marszałek Polski Józef Piłsudski, premier płk Walery Sławek, generał dywizji Edward Rydz-Śmigły. W obecności Józefa Piłsudskiego, polityków i uczestników IX Zjazdu Związku Legionistów odsłonięto pomnik Czynu Legionistów. Ponowne odsłonięcie rekonstrukcji Legionisty, zniszczonego podczas II wojny światowej, miało miejsce 11 listopada 1998 r. Przyczynił się to tego Społeczny Komitet Odbudowy Pomnika.
 

W KRĘGU TRADYCJI NARODOWEJ. KONTYNUACJE I NAWIĄZANIA 

Postać oraz epoka Józefa Piłsudskiego, po okresie przemilczeń przypadającym na czasy PRL, po 1989 r. ponownie stały się bardzo popularne. Dzień wojska polskiego obchodzony 15 sierpnia upamiętnia zwycięstwo w bitwie z 1920 r. O corocznym świętowaniu niepodległości 11 listopada nie da się mówić bez podkreślania zasług Piłsudskiego.
 

STOWARZYSZENIE SZWADRON ZIEMI RADOMSKIEJ

Radomska tradycja kawaleryjska nie uległa zapomnieniu. Od 1995 r., a regularnie od 1998 r. na ulicach miasta Radomia, podczas świąt państwowych można zobaczyć oddział w barwach 4 Szwadronu Radomskiego 11 Pułku Ułanów Legionowych. Założyła go grupa entuzjastów historii - kontynuatorów tradycji jazdy polskiej. Prezesem formacji jest Paweł Łuk-Murawski (por. Szwadronu). Oddziałem konnym dowodzi Tomasz Szulfer (ppor. Szwadronu).
 

JÓZEF PIŁSUDSKI – PATRON RADOMSKIEJ SZKOŁY NR 32

Jesienią 1994r. ówczesny dyrektor, Sławomir Adamiec rozpoczął starania o nadanie szkole imienia Marszałka Józefa Piłsudskiego. 20 kwietnia 1995r. Rada Miejska przyjęła uchwałę nr 126/95 w tej sprawie. 10 listopada 1995r. progi placówki zaszczycili swoją obecnością: Ks. Bp Edward Materski, który poświęcił sztandar oraz pamiątkową tablicę, przedstawiciele władz samorządowych i oświatowych. Na uroczystość zaproszono również córki Marszałka: Wandę Piłsudską i Jadwigę Piłsudską - Jarczewską, Prezesa Instytutu J. Piłsudskiego w Londynie - Mieczysława Stachiewicza oraz Dyrektora Instytutu J. Piłsudskiego w Nowym Jorku - Janusza Ciska. Wymienione osoby, jak również ówczesny prezydent RP Lech Wałęsa, pisemnie złożyły gratulacje dyrektorowi szkoły, gronu pedagogicznemu i uczniom.
 

WARTO WIEDZIEĆ

Imieniem Marszałka w 1919 r. nazwana została reprezentacyjna ulica Radomia (w epoce PRL przemianowana na Marcelego Nowotki). W podwarszawskim Sulejówku, obok domu Józefa Piłsudskiego, powstaje nowoczesne Muzeum upamiętniające dzieło Komendanta.